ഭോപ്പാൽ : മധ്യപ്രദേശിലെ തർക്കമന്ദിരമായ ഭോജ്ശാല സമുച്ചയത്തിലെ കമൽ മൗല പള്ളി ക്ഷേത്ര അവശിഷ്ടങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചാണ് നിർമ്മിച്ചതെന്ന് ആർക്കിയോളജിക്കൽ സർവേ ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ അന്വേഷണ റിപ്പോർട്ട്.
ശാസ്ത്രീയ പരിശോധന, ഭൂതല സർവേകൾ, ഖനനങ്ങൾ, കണ്ടെടുത്ത അവശിഷ്ടങ്ങളുടെ വിശകലനം, വാസ്തുവിദ്യാ സവിശേഷതകളുടെ പഠനം, ലിഖിതങ്ങൾ, കലയുടെയും ശിൽപ ഘടകങ്ങളുടെയും വിലയിരുത്തൽ എന്നിവയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് എഎസ്ഐയുടെ നിഗമനം. നിലവിലുള്ള ഘടന നൂറ്റാണ്ടുകൾക്ക് ശേഷമാണ് നിർമ്മിച്ചതെന്നും സമമിതി, രൂപകൽപ്പന അല്ലെങ്കിൽ വാസ്തുവിദ്യാ സന്തുലിതാവസ്ഥയിൽ ഏകത കാണിക്കുന്നില്ലെന്നും എഎസ്ഐ പ്രസ്താവിച്ചു.
മാത്രമല്ല “വീണ്ടെടുത്ത വാസ്തുവിദ്യാ അവശിഷ്ടങ്ങൾ, ശിൽപ ശകലങ്ങൾ, സാഹിത്യ ഗ്രന്ഥങ്ങളുള്ള വലിയ ലിഖിതങ്ങളുടെ സ്ലാബുകൾ, തൂണുകളിലെ നാഗകർണിക ലിഖിതങ്ങൾ മുതലായവ സാഹിത്യപരവും വിദ്യാഭ്യാസപരവുമായ പ്രവർത്തനങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഒരു വലിയ ഘടന സ്ഥലത്ത് നിലനിന്നിരുന്നുവെന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു” എന്നും റിപ്പോർട്ടിൽ പറയുന്നു.
ശാസ്ത്രീയ അന്വേഷണങ്ങളുടെയും അന്വേഷണത്തിനിടെ ലഭിച്ച പുരാവസ്തു അവശിഷ്ടങ്ങളുടെയും അടിസ്ഥാനത്തിൽ, ഈ മുൻകാല ഘടന പരമാര കാലഘട്ടത്തിലേതാണെന്ന് കണക്കാക്കാമെന്നും എ എസ് ഐ റിപ്പോർട്ടിൽ പറയുന്നു.
ഇന്നാണ് എ എസ് ഐ റിപ്പോർട്ട് മധ്യപ്രദേശ് ഹൈക്കോടതിയുടെ ഇൻഡോർ ബെഞ്ചിന് സമർപ്പിച്ചത് . എഎസ്ഐ സർവേ റിപ്പോർട്ടിൽ എല്ലാ കക്ഷികൾക്കും അവരുടെ എതിർപ്പുകൾ, കാഴ്ചപ്പാടുകൾ, നിർദ്ദേശങ്ങൾ, ശുപാർശകൾ എന്നിവ സമർപ്പിക്കാൻ രണ്ടാഴ്ച സമയം അനുവദിച്ചു.
ഭോജ്ശാലയെ ഹിന്ദു സമൂഹം സരസ്വതി ദേവിയുടെയോ ക്ഷേത്രമായാണ് കണക്കാക്കുന്നത് . , അതേസമയം മുസ്ലീം വിഭാഗം പതിനൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിലെ സ്മാരകം കമൽ മൗല പള്ളിയായും കാണുന്നു. ഹൈക്കോടതിയുടെ നിർദ്ദേശപ്രകാരമാണ് എഎസ്ഐ സംരക്ഷിത സമുച്ചയത്തിൽ സർവേ നടത്തിയത് . രണ്ട് വർഷം മുമ്പ് മുദ്രവച്ച കവറിൽ വിശദമായ റിപ്പോർട്ട് സമർപ്പിച്ചിരുന്നു.
തർക്ക സമുച്ചയത്തിൽ 98 ദിവസത്തെ ശാസ്ത്രീയ സർവേ നടത്തിയ ശേഷം 10 വാല്യങ്ങളിലായി 2,000 പേജുകളുള്ള റിപ്പോർട്ട് എഎസ്ഐ തയ്യാറാക്കിയതായി ഹർജിക്കാരായ ഹിന്ദു ഫ്രണ്ട് ഫോർ ജസ്റ്റിസിന്റെ അഭിഭാഷകൻ അഭിഭാഷകൻ വിനയ് ജോഷി മാധ്യമപ്രവർത്തകരോട് പറഞ്ഞു.
“ശാസ്ത്രീയ അന്വേഷണങ്ങൾ, നടത്തിയ സർവേ, പുരാവസ്തു ഗവേഷണങ്ങൾ, കണ്ടെടുത്ത അവശിഷ്ടങ്ങളുടെ പഠനം, വിശകലനം, വാസ്തുവിദ്യാ അവശിഷ്ടങ്ങൾ, ശിൽപങ്ങൾ, ലിഖിതങ്ങൾ, കല, ശിൽപങ്ങൾ എന്നിവയുടെ പഠനം, നിലവിലുള്ള ഘടന എന്നിവ വഴി മുൻകാല ക്ഷേത്രങ്ങളുടെ ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നാണ് നിർമ്മിച്ചതെന്ന് പറയാൻ കഴിയും” എന്നും ഹിന്ദു ഫ്രണ്ട് ഫോർ ജസ്റ്റിസിന്റെ ഹർജിയിൽ പറഞ്ഞിരുന്നു.
സ്ഥലത്ത് കണ്ടെത്തിയ നാണയങ്ങൾ, സനാതന ധർമ്മവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചിഹ്നങ്ങൾ, ദേവന്മാരുടെ വിഗ്രഹങ്ങൾ എന്നിവയുടെ വിശദമായ വിവരണങ്ങൾ റിപ്പോർട്ടിൽ അടങ്ങിയിട്ടുണ്ടെന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു, കോടതിയുടെ അന്തിമ വിധി അനുസരിച്ചായിരിക്കും സമുച്ചയത്തിന്റെ സ്വഭാവം നിർണ്ണയിക്കുകയെന്നും അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു.
തർക്ക സമുച്ചയത്തിലെ കമൽ മൗല പള്ളിയിൽ വെള്ളിയാഴ്ച പ്രാർത്ഥന നടത്തുന്ന മൂന്ന് പേർ ഹിന്ദു ഫ്രണ്ട് ഫോർ ജസ്റ്റിസിന്റെ കേസിൽ ഹൈക്കോടതിയിൽ ഇടപെടൽ അപേക്ഷകൾ സമർപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ജനുവരി 22 ന് സുപ്രീം കോടതി എ.എസ്.ഐ റിപ്പോർട്ട് അടങ്ങിയ കവർ തുറക്കാൻ ഹൈക്കോടതിയോട് നിർദ്ദേശിച്ചിരുന്നു. ബന്ധപ്പെട്ട കക്ഷികളോട് രണ്ടാഴ്ചയ്ക്കുള്ളിൽ എതിർപ്പുകളും അഭിപ്രായങ്ങളും സമർപ്പിക്കാൻ നിർദ്ദേശിച്ച ഹൈക്കോടതി, മാർച്ച് 16 ന് അടുത്ത വാദം കേൾക്കുമെന്നും അറിയിച്ചു.
