ലക്നൗ : ഉത്തർപ്രദേശിനെ ആഗോള തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രമാക്കി മാറ്റി അയോദ്ധ്യ രാമക്ഷേത്രം . 2020 ഓഗസ്റ്റ് 5-നാണ് പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദി രാമജന്മഭൂമി ക്ഷേത്രത്തിന് ശിലാസ്ഥാപനം നടത്തിയത് . 2024 ജനുവരി 22-ന് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രാണപ്രതിഷ്ഠ നടന്നു . ഇക്കഴിഞ്ഞ രണ്ട് വർഷത്തിനുള്ളിൽ വിശ്വാസ കേന്ദ്രമായി മാത്രമല്ല, പ്രാദേശിക സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയുടെ പുരോഗതിക്കും, തൊഴിലവസര സൃഷ്ടിക്കും, അടിസ്ഥാന സൗകര്യ വളർച്ചയ്ക്കും വലിയ സംഭാവന നൽകുന്ന കേന്ദ്രമായി അയോദ്ധ്യ മാറിക്കഴിഞ്ഞു.
ലക്നൗവിലെ ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മാനേജ്മെന്റ് (ഐഐഎം) “ദി ഇക്കണോമിക് റിനൈസൻസ് ഓഫ് അയോധ്യ, ഇന്ത്യ: എ കേസ് സ്റ്റഡി ഓൺ ശ്രീ റാം മന്ദിർ” എന്ന തലക്കെട്ടിലാണ് അടുത്തിടെ നടത്തിയ പഠന റിപ്പോർട്ട് പുറത്തിറക്കിയത് . അതിൽ രാമക്ഷേത്രം അയോദ്ധ്യയുടെ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയെ എങ്ങനെ പരിവർത്തനം ചെയ്തുവെന്ന് വ്യക്തമായി പറയുന്നുണ്ട്.
സ്റ്റേറ്റ് ബാങ്ക് ഓഫ് ഇന്ത്യ (എസ്ബിഐ) യുടെയും നിരവധി സാമ്പത്തിക വിശകലന വിദഗ്ധരുടെയും കണക്കുകൾ പ്രകാരം, ഇന്ത്യയുടെ ക്ഷേത്ര സമ്പദ്വ്യവസ്ഥ ഓരോ വർഷവും ഏകദേശം ₹3.02 ലക്ഷം കോടി മുതൽ ₹6 ലക്ഷം കോടി വരെ രാജ്യത്തിന് സംഭാവന ചെയ്യുന്നു. ഇത് രാജ്യത്തിന്റെ മൊത്തം മൊത്ത ആഭ്യന്തര ഉൽപ്പാദനത്തിന്റെ (ജിഡിപി) ഏകദേശം 2.3% മുതൽ 3% വരെയാണ്. അതുപോലെ, അയോധ്യയുടെ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയെ സ്വാധീനിക്കുന്നതിൽ രാമക്ഷേത്രം നിർണായക പങ്ക് വഹിക്കുന്നു, ഇത് നഗരത്തെ ആഗോളതലത്തിൽ മുൻനിര തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രങ്ങളിൽ ഒന്നാക്കി മാറ്റുന്നു.
2020 ഫെബ്രുവരി 5 മുതൽ 2025 ഫെബ്രുവരി 5 വരെ രാമജന്മഭൂമി തീർത്ഥ ക്ഷേത്ര ട്രസ്റ്റ് സർക്കാരിന് ഏകദേശം ₹400 കോടി നികുതിയായി സംഭാവന ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ഇതിൽ ₹270 കോടി ജിഎസ്ടി (ചരക്ക് സേവന നികുതി) ഉം ₹130 കോടി മറ്റ് നികുതികളും ഉൾപ്പെടുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന് സർക്കാരിന് ഏകദേശം ₹400 കോടി ജിഎസ്ടി ലഭിക്കുന്നുണ്ടെന്നാണ് റിപ്പോർട്ട്.
അയോധ്യയിൽ ക്ഷേത്രം തുറന്നതിനുശേഷം സാമ്പത്തിക സ്വാധീനം ഗണ്യമായി വർദ്ധിച്ചു. ഗതാഗതം, ഹോട്ടൽ, ഭക്ഷണം, വ്യാപാരം, സംഭാവന മേഖലകൾക്ക് മത ടൂറിസം അസാധാരണമായ ഉത്തേജനം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. 2024 ജനുവരി മുതൽ സെപ്റ്റംബർ വരെയുള്ള കാലയളവിൽ 13.77 കോടി ഭക്തർ അയോധ്യ സന്ദർശിച്ചതായി ഐഐഎം ലഖ്നൗവിന്റെ റിപ്പോർട്ട് സൂചിപ്പിക്കുന്നു, വർഷാവസാനത്തോടെ ആകെ ₹16-18 കോടി വരുമാനമായി ലഭിച്ചു.
ഇറ്റലിയിലെ വത്തിക്കാൻ പ്രതിവർഷം ഏകദേശം 0.9 കോടി സന്ദർശകരെ സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നു . മുസ്ലീങ്ങളുടെ ഏറ്റവും പവിത്രമായ തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രമായ മക്കയിൽ ഏകദേശം 2 കോടി ആളുകൾ എത്തുന്നു . എന്നാൽ എല്ലാ മതസ്ഥലങ്ങളെയും മറികടന്ന് ശ്രദ്ധേയമായ തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രമായി അയോധ്യ മാറുകയാണ് . ഈ വർഷം മുതൽ പ്രതിവർഷം 100 ബില്യൺ രൂപയിലധികം ടൂറിസം വരുമാനം രാമക്ഷേത്രം വഴി ലഭിക്കുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നത്.
ടൂറിസം, ഹോസ്പിറ്റാലിറ്റി, റീട്ടെയിൽ, ഗതാഗതം തുടങ്ങിയ സേവനങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ ഭക്തരുടെ ഒഴുക്കിൽ നിന്ന് ക്ഷേത്രത്തിന് ഗണ്യമായ സാമ്പത്തിക നേട്ടങ്ങൾ ഉണ്ടായി. സമർപ്പണ ചടങ്ങിന് ശേഷം ഒരു ദിവസം കൊണ്ട് സംഭാവനകൾ ₹3 കോടി കവിഞ്ഞതോടെ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ജനപ്രീതി വ്യക്തമായി.
ഈ വർഷത്തിൽ ഉത്തർപ്രദേശ് സർക്കാരിന് നികുതി വരുമാനമായി ₹25,000 കോടി അധികമായി ലഭിക്കുമെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഈ തുകയിൽ ജിഎസ്ടിയും മറ്റ് നികുതികളും ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. തൽഫലമായി. ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ നിന്നും ടൂറിസത്തിൽ നിന്നുമുള്ള സംസ്ഥാനത്തിന്റെ വരുമാനവും വർദ്ധിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്, ഇത് വികസന പദ്ധതികൾക്കായി വിനിയോഗിക്കാൻ കഴിയും.
ഹോട്ടൽ, ലോഡ്ജ് മേഖലയിൽ അയോധ്യ അതിവേഗ വികസനത്തിന് വിധേയമായിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. 150-ലധികം ഹോട്ടലുകളും ലോഡ്ജുകളും പൂർത്തിയായി . ചിലത് നിർമ്മാണത്തിന്റെ വിവിധ ഘട്ടങ്ങളിലാണ്. താജ് ഹോട്ടൽസ്, റാഡിസൺ, ഒയോ തുടങ്ങിയ പ്രമുഖ ഹോട്ടൽ ബ്രാൻഡുകളും അവിടെ തങ്ങളുടെ സാന്നിധ്യം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു. വർഷം മുഴുവനും ശരാശരി ഹോട്ടൽ താമസം 60% മുതൽ 70% വരെയാണ്. വിശേഷ ദിനങ്ങളിൽ ഇത് 100% ആയി ഉയരുന്നു.വെറും നാല് വർഷത്തിനുള്ളിൽ അയോധ്യയിലെ ഭൂമി വില പത്തിരട്ടി ആയി വർധിച്ചു.
പ്രത്യക്ഷമായും പരോക്ഷമായും ഏകദേശം 1.2 ലക്ഷം പുതിയ തൊഴിലവസരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടു. ഹോസ്പിറ്റാലിറ്റി, ടൂറിസം, കരകൗശല വസ്തുക്കൾ, മതപരമായ വസ്തുക്കളുടെ വ്യാപാരം, പ്രാദേശിക ഗതാഗതം, ടൂർ ഗൈഡിംഗ് സേവനങ്ങൾ എന്നിവയുൾപ്പെടെ വിവിധ മേഖലകളിലാണ് തൊഴിലവസരങ്ങൾ ഉയർന്നുവന്നത്. 2024 ൽ നിരവധി ചെറുകിട കച്ചവടക്കാർ 5 ലക്ഷം രൂപയിലധികം വരുമാനം നേടിയതായി റിപ്പോർട്ടുണ്ട്. 2023 ഡിസംബറിൽ പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ച മഹർഷി വാൽമീകി അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം അയോധ്യയുടെ കണക്റ്റിവിറ്റി ഗണ്യമായി മെച്ചപ്പെടുത്തി . 2021 ന് മുമ്പ് നഗരത്തിൽ വെറും 500 ഇ-റിക്ഷകൾ മാത്രമേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ, 2025 ആയപ്പോഴേക്കും ഇത് 17,000 ആയി ഉയർന്നു.
2025 ആയപ്പോഴേയ്ക്കും പഞ്ചനക്ഷത്ര സ്ഥാപനങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഹോട്ടലുകളുടെ എണ്ണം 20 ൽ നിന്ന് 200 ആയി ഉയർന്നു. ഇലക്ട്രോണിക്സ് സ്റ്റോറുകളുടെ എണ്ണം 108 ൽ നിന്ന് 401 ആയി . പെട്രോൾ, സിഎൻജി പമ്പുകളുടെ എണ്ണം 50 ൽ താഴെ നിന്ന് 75 ൽ കൂടുതലായി ഉയർന്നു. തെരുവ് കച്ചവടക്കാരുടെ എണ്ണവും 500 ൽ നിന്ന് ഏകദേശം 2,000 ആയി വർദ്ധിച്ചു.
അയോധ്യയുടെ വികസനം ഇപ്പോൾ നഗരത്തെ മാത്രമല്ല, അയൽ ജില്ലകളെയും സ്വാധീനിക്കുന്നു. ഫൈസാബാദ്, ബസ്തി, സുൽത്താൻപൂർ, അമേത്തി, ലഖ്നൗ, ഗോരഖ്പൂർ എന്നിവിടങ്ങളിൽ സാമ്പത്തിക പ്രവർത്തനങ്ങൾ കുതിച്ചുയർന്നു. ഈ പ്രദേശങ്ങളിലെ ഹോട്ടലുകളുടെയും ഗസ്റ്റ് ഹൗസുകളുടെയും ധർമ്മശാലകളുടെയും എണ്ണത്തിൽ ശ്രദ്ധേയമായ വർദ്ധനവ് ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ, ലോജിസ്റ്റിക്സ് ഹബ്ബുകളും ഗതാഗത സേവനങ്ങളും ഗണ്യമായി വർദ്ധിച്ചു.
